Adsl, Vdsl Nedir ? Arasındaki Farklar Neler ?

Yıllarca internet bağlantısı yapmış, kablolamasıyla uğraşmış bir bilgisayar teknikeri olarak bu konuyla ilgili tüm bilgi ve deneyimimi sizlerle paylaşıyor olacağım. 

Adsl nedir sorusu internet paketi seçimi yaparken karşımıza çok çıkar. Genelde çoğu kullanıcı için tam olarak ne anlama geldiği belirsiz teknik terimler olarak kalıyor. Buna benzer olarak Vdsl nedir sorusu da yine kafaları kurcalayan bir diğer terim. Oysa evinize gelen internetin ne kadar hızlı olacağını, video izlerken takılıp takılmayacağınızı ve online oyunlarda ne kadar gecikme yaşayacağınızı büyük ölçüde bu iki teknolojiden hangisini kullandığınız belirliyor.

ADSL Nedir?

ADSL, açılımı "Asymmetric Digital Subscriber Line" (Asimetrik Sayısal Abone Hattı) olan, bakır telefon hatları üzerinden internet erişimi sağlayan bir teknolojidir. Yıllarca Türkiye'de ve dünyada evlere internet götüren en yaygın yöntem oldu.

Adındaki "asimetrik" kelimesi, işin en kritik noktasını anlatır: indirme (download) ve yükleme (upload) hızları eşit değildir. ADSL'de indirme hızı yükleme hızından belirgin şekilde yüksektir. Bunun nedeni, teknolojinin tasarlandığı dönemde kullanıcıların büyük ölçüde içerik tükettiği, çok az içerik ürettiği varsayımıdır. Video izlemek, dosya indirmek gibi işlemler yüksek indirme hızı ister; buna karşın yükleme ihtiyacı düşük kabul edilmiştir.

ADSL'in en gelişmiş sürümü olan ADSL2+ ile teorik olarak 24 Mbps'ye kadar indirme, 1-3,5 Mbps civarında yükleme hızı elde edilebilir. Ancak pratikte alınan hız, evinizin santrale olan uzaklığına göre ciddi biçimde değişir. Santrale yakınsanız 16 Mbps görebilirken, birkaç kilometre uzaktaysanız aynı paket 4-6 Mbps'ye kadar düşebilir.

ADSL'in en büyük avantajı, mevcut bakır telefon altyapısını kullanabilmesi ve uzun mesafelerde bile bir şekilde çalışabilmesidir. Bu yüzden fiber veya VDSL altyapısının ulaşmadığı kırsal ve uzak bölgelerde hâlâ tek seçenek olabiliyor.

VDSL Nedir?

VDSL, açılımıyla "Very-high-bit-rate Digital Subscriber Line" (Çok Yüksek Hızlı Sayısal Abone Hattı), ADSL'in bir sonraki nesli olarak geliştirilen ve çok daha yüksek hızlar sunan bir teknolojidir. Günümüzde yaygın olarak kullanılan sürümü VDSL2'dir.

VDSL'in ADSL'den temel farkı çalışma mantığındadır. ADSL'de bakır hat, telefon santralinden doğrudan evinize kadar uzanır. VDSL'de ise fiber optik kablo, mahallenizdeki saha dolabına (sokak kabinine) kadar gelir; oradan evinize kadar olan son kısımda bakır hat kullanılır. Bu yapıya FTTC (Fiber to the Cabinet – Kabine Kadar Fiber) denir. Fiber hat, sinyalin çok daha kısa bir bakır mesafe kat etmesini sağladığı için hız dramatik biçimde artar.

VDSL2 ile 50-100 Mbps arası indirme hızları oldukça yaygındır, altyapı ve kullanılan profile göre daha yükseği de mümkündür. Yükleme hızları da ADSL ile kıyaslanmayacak kadar yüksektir; 10-40 Mbps aralığına ulaşabilir. Bu yüksek yükleme hızı, günümüzde video görüşmeleri, bulut yedekleme, canlı yayın ve büyük dosya paylaşımı gibi ihtiyaçların arttığı düşünüldüğünde büyük fark yaratır.

VDSL'in bir diğer önemli özelliği "vectoring" adı verilen teknolojidir. Aynı kablo demetindeki hatların birbirine yaptığı elektriksel paraziti (çapraz konuşma) azaltarak daha yüksek ve daha kararlı hızlar sağlar.

ADSL ve VDSL Arasındaki Farklar

Adsl, Vdsl farkı nedir merak edenler için bunu daha anlaşılır bir tablo haline getirdim.

Bu tablonun arkasındaki mantığı daha iyi anlamak için farkları ayrı başlıklar altında inceleyelim. Bu arada modem nasıl resetlenir öğrenmek için buradaki içeriğimi okuyabilirsiniz.

Hız Farkı

En bariz fark hızdır. VDSL, ADSL'e kıyasla hem indirme hem de yükleme tarafında kat kat daha yüksek performans sunar. ADSL ile 4K video izlemek veya aynı anda birkaç cihazdan yoğun kullanım yapmak sorun yaratabilirken, VDSL bu tür senaryoları rahatlıkla kaldırır. Özellikle yükleme hızındaki fark, evden çalışanlar ve içerik üretenler için hayati önem taşır.

Mesafe ve Kapsama

Burada ilginç bir denge devreye girer. ADSL, uzun mesafelerde daha dayanıklıdır; hız düşse de santralden kilometrelerce uzakta bile çalışabilir. VDSL ise mesafeye çok daha duyarlıdır. Saha dolabına birkaç yüz metre uzaklıktaysanız VDSL'den maksimum verimi alırsınız; ancak mesafe 1-1,5 kilometreyi aştıkça hız hızla düşer ve avantajı azalır. Bu yüzden VDSL, aynı ilde yaşayan iki komşuya bile farklı hızlarda gelebilir.

Altyapı ve Teknoloji

ADSL tamamen bakır hatta dayanırken, VDSL fiber ile bakırı birleştirir. Fiberin kabine kadar ulaşması, VDSL'in yüksek hızının temel sebebidir. Bu aynı zamanda VDSL'in her bölgede bulunmamasının da nedenidir: altyapı yatırımı yapılmamış, fiberin ulaşmadığı bölgelerde yalnızca ADSL seçeneği kalır.

Kararlılık ve Kullanım Deneyimi

Yüksek hızın yanı sıra VDSL, vectoring teknolojisi sayesinde genellikle daha kararlı bir bağlantı sunar. Online oyun oynayanlar için düşük gecikme (ping) ve kesintisiz bağlantı önemlidir; bu konuda VDSL, mesafe uygunsa ADSL'e göre belirgin bir üstünlük sağlar. Bu arada ev için modem önerisi arıyorsanız buradaki içeriğime göz atabilirsiniz.

ADSL mi VDSL mi? Hangisi Sizin İçin Uygun?

Bir çok kullanıcı internet aboneliği alırken Adsl mi Vdsl mi kararsız kalıyor. Doğru tercih, tamamen kullanım alışkanlıklarınıza ve bölgenizdeki altyapıya bağlıdır. Karar verirken şu soruları kendinize sorun:

İnterneti ne için kullanıyorsunuz? Sadece web'de gezinmek, e-posta kontrol etmek ve ara sıra video izlemek gibi temel işler yapıyorsanız ve evde az sayıda cihaz varsa ADSL ihtiyacınızı görebilir. Ancak evden çalışıyor, sık sık video görüşmesi yapıyor, 4K içerik izliyor, online oyun oynuyor veya evde aynı anda birden fazla cihaz internete bağlanıyorsa VDSL çok daha rahat bir deneyim sunar.

Bölgenizde VDSL var mı? VDSL'in avantajından yararlanmak için hem bölgenizde bu altyapının bulunması hem de saha dolabına makul bir mesafede olmanız gerekir. Operatörünüzün altyapı sorgulama sayfasından adresinizde VDSL'in destekleyip desteklemediğini ve tahmini hızınızı öğrenebilirsiniz.

Bütçeniz ne durumda? VDSL paketleri genellikle ADSL'e göre biraz daha pahalıdır. Ancak sunduğu hız ve kararlılık farkı düşünüldüğünde, VDSL erişilebilir durumdaysa aradaki fiyat farkının çoğu kullanıcı için fazlasıyla değdiğini söyleyebilirim.

Kısaca özetlemek gerekirse: Bölgenizde VDSL varsa ve saha dolabına çok uzak değilseniz, VDSL tercih etmemeniz için neredeyse hiçbir sebep yok. ADSL ise daha çok, VDSL veya fiberin ulaşmadığı bölgelerde makul bir alternatif olarak değerlendirilmelidir.

ADSL mi VDSL mi Olduğunu Nasıl Anlarız?

Hali hazırda internet kullanan ve hangi alt yapıyı kullandığını bilmeyen internet aboneleri için Adsl Vdsl olduğunu nasıl anlarız sorusuna net bir yanıt verdim. Aşağıdaki adımlar sayesinde bağlantı türünüz hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz.

İnternet Hız Testi Yapın

• ADSL: İndirme (download) hızı maksimum 16-24 Mbps civarındadır, yükleme (upload) hızı ise genelde 1-2 Mbps'yi geçmez.
• VDSL: İndirme hızı 24 Mbps ile 100 Mbps (bazen daha fazla) arasında değişir.
  Nasıl Anlaşılır? Bilgisayar veya telefonunuzdan bir hız testi yaptığınızda indirme hızınız 24 Mbps üzerindeyse büyük ihtimalle VDSL kullanıyorsunuzdur. 

Modem Arayüzünü Kontrol Edin

• Tarayıcınıza 192.168.1.1 veya modemin arkasında yazan IP adresini yazarak modem arayüzüne giriş yapın.
  "Durum", "Ağ Bilgisi" veya "DSL İstatistikleri" sekmesini bulun.
• Burada yer alan Modülasyon Türü (DSL Type) kısmında ADSL, ADSL2+ veya VDSL2 gibi ibareler yer alır. VDSL2 yazıyorsa bağlantınız VDSL'dir. 

Altyapı Sorgulaması Yapın

• İnternet servis sağlayıcılarının (Türk Telekom, TurkNet, Vodafone, Millenicom vb.) internet sitelerindeki altyapı sorgulama sayfalarını kullanabilirsiniz.
• Adresinizi girerek binanızın desteklediği maksimum hızı ve teknolojiyi (ADSL veya VDSL) detaylıca görebilirsiniz.

VDSL ile Fiber Aynı Mı?

İnternet aboneliği açtırmayı düşünen bir çok kullanıcı VDSL ile Fiber aynı mı sorusunun yanıtını merak ediyor. Hayır, VDSL ile fiber aynı internet teknolojisi değildir. İkisi de evlerimize yüksek hızda internet taşır, ancak kullandıkları kablolar ve çalışma şekilleri tamamen farklıdır.

ADSL modem VDSL çalışır mı?

Hayır standart ADSL bir modem VDSL internet hattını çalıştırmaz. Bu işlere yeni başladığımda çokça uğraştırmıştı beni. İnternet aboneliği alan kullanıcılar eski tip modemine (adsl) daha yeni teknoloji olan vdsl bağlantısı yapmaya çalıştırmışlardı. Tabiki doğal olarak internet gelmemişti. Bunu öğrendikten sonra modem kurulumu yapmadan önce mutlaka hattın adsl mi vdsl mi olduğunu sorarım. Bu sayede boşuna uğraşmamış olurum.

VDSL'e Geçmeden Önce Nelere Dikkat Etmeli?

VDSL'e geçmeyi düşünüyorsanız birkaç noktayı kontrol etmenizde fayda var. Öncelikle modeminizin VDSL2 destekleyip desteklemediğine bakın; eski ADSL modemleri VDSL bağlantısıyla çalışmaz. İkinci olarak, adresinize gelen tahmini hızı operatörünüzün altyapı sorgusundan kontrol edin, çünkü mesafe nedeniyle vaat edilen hızın altında bağlantı alma ihtimaliniz vardır. Son olarak, ev içi kablolamanızın ve hat kalitenizin de gerçek hızı etkilediğini unutmayın; eski veya hasarlı telefon kabloları performansı düşürebilir. Bu arada ev için modem önerisi arıyorsanız buradaki içeriğime göz atabilirsiniz.

Tavsiyelerim

ADSL ve VDSL, aynı bakır hat üzerine kurulu olsalar da performans açısından iki farklı dünyayı temsil ediyor. ADSL, uzun yıllar boyunca güvenilir hizmet verdi ve altyapının yetersiz olduğu bölgelerde hâlâ değerli bir seçenek. VDSL ise fiberin gücünü mevcut altyapıyla birleştirerek çok daha yüksek hız ve kararlılık sunuyor.

Benim tavsiyem net: Adresinizde VDSL destekleniyorsa ve saha dolabına makul bir mesafedeyseniz, VDSL'i tercih edin. Özellikle evden çalışıyor, çok cihaz kullanıyor veya yoğun içerik tüketiyorsanız aradaki fark günlük deneyiminizi ciddi şekilde iyileştirecektir. Karar vermeden önce mutlaka operatörünüzün altyapı sorgulama aracından adresinize gelen gerçek hızı kontrol edin; böylece parasını ödediğiniz hızı gerçekten alıp almayacağınızı önceden görebilirsiniz.

Sonuç

Sonuç olarak Adsl, Vdsl nedir bunu öğrenmiş olduk. Ayrıca internet aboneliği almadan önce yukarıda bahsettiğim vdsl adsl farkı sayesinde hangisini satın alacağınızı artık daha iyi biliyorsunuz. Kafanıza takılan soru ve sorunları yorum olarak veya PcKafa soru-cevap bölümünden bana iletebilirsiniz.